اسماعیل مختارپور معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری: آبخيزداري پزشکی طبيعت و آبخيزدار پزشك طبيعت است.
اسماعیل مختارپور معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری: آبخيزداري پزشکی طبيعت و آبخيزدار پزشك طبيعت است.
به گزارش روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری، اسماعیل مختارپور معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری، گفت: آبخیزداری علم و هنر مدیریت، برنامهریزی، طراحی و مهندسی در حوزههای آبخیز با بهرهگيري از مجموعه گستردهی دانش و تجربه به منظور عمران حوزههای آبخیز، حفاظت و استفاده صحیح و پایدار از منابع طبیعی آنها با توجه ویژه به منابع آب و خاک و پيشگيري و رويارويي با فرسايش شدید و سيلابهاي مخرب است.وی افزود: میتوان اذعان نمود که آبخيزداري پزشکی طبيعت و آبخيزدار پزشك طبيعت است؛ يك آبخيزدار خوب با بررسي دقيق و مطالعهی علمي حوزه آبخيز، دردهاي آن را شناخته، جهت درمان آن برنامهريزي ميكند.
مختارپور اضافه کرد: آبخيزداري جامع با نگرش بر انسان و محيط زيست و محور قرار دادن انسان در قالب طرحهاي آبخيزداري سعي دارد تا در جهت تحول اساسي، در اقدامات و برنامههاي خود گام بردارد. گرچه كشورهاي در حال توسعه، در سالهاي قبل از دهه هفتاد ميلادي بيشتر به يك هدف يعني حفاظت خاك، كنترل سيل و فرسایش و رسوب در آموزشها و برنامههاي آبخيزداري توجه داشتهاند ولي اكنون با تحول در نگرش خود سعي دارند تمامي جنبههاي مؤثر بر توسعه پايدار را مدنظر قرار دهند.
ایشان عمده اهداف اجرای فعالیتهای آبخیزداری یا مدیریت جامع حوزههای آبخیز را به شرح ذیل بیان کرد: بهرهوری بهینه از نزولات آسمانی، کاهش فرسایش خاک و رسوبدهی، کاهش سیلخیزی و کنترل سیلابها، توسعه فعالیتهای مطالعاتی، تعیین ضوابط و استانداردها و ارزیابی اثرات اقدامات، تهیه برنامه جامع آمایش سرزمین و اصلاح کاربری و بهرهبرداری بهینه از اراضی، ارتقای آگاهی و فرهنگ عمومی و توسعه مشارکت مردم و درنتیجه توسعه پایدار میباشد.
به طور خلاصه مهمترین وظایف آبخیزداری شامل موارد زیر است:
= مدیریت آبخيزهاي بحراني و سوانح هیدروژئومرفولوژیک (بحرانهای هیدروژئومرفولوژیک= سیل، بهمن، فرسایش شدید و زمینلغزش، خشکسالی و بیابانزایی) و كاهش زيانهاي جانی و مالی سيل و رانشهای ويرانگر
= بهرهبرداري مناسب و درست از منابع طبيعي پایه (آب و خاک) حوزههاي آبخيز
= تغذيه سفرههاي زيرزميني
= افزايش باروری خاک و توليد محصولات کشاورزی
= تقويت پوشش گياهي خودرو (طبیعی)
= مطالعه جامع و برنامهریزی و تعیین خطمشی کلان، تهیه طرح، روشها، استانداردها، ضوابط و دستورالعملهای فنی و اجرای برنامههای حفاظت آب و خاک و نظارت بر آنها
= ایجاد و توسعه ایستگاههای اندازهگیری کمیتهای اقلیمی، خاکی و گیاهی در حوزههای آبخیز
= تعیین اولویتهای طرحهای تحقیقاتی و برنامههای آموزشی
= ارایه برنامههای ترویجی و اشاعه فرهنگ آبخیزداری در بین آبخیزنشینان- مشارکت مردمی در طرحهای منابع طبیعی بهعنوان یکی از ساز و کارهای اصلی در ایجاد حس مالکیت و مسؤولیت مردم در قبال منابعطبیعی
= هماهنگی سیاستها و اقدامات مرتبط با آبخیزداری
= توسعه ارتباطات بینالمللی به منظور هماهنگی و ایجاد کار مشترک
معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری در خصوص طرح آبخیزداری اظهار کرد: طرح آبخیزداری سند مدونی از مجموعه اقداماتی است که بر اساس اصول مدیریت پایدار حوزه آبخیز به منظور حفاظت، احیا، اصلاح، توسعه و بهرهبرداری منابع آب و خاک حوزه آبخیز تهیه و تدوین و پس از تصویب به اجرا در میآید.
به طور کلی اقدامات آبخیزداری به بخشهای زیر تقسیم میشود.
عملیات مکانیکی مانند 1- احداث چکدمها (Check Dams) یا سدهای اصلاحی شامل الف) سدهای کوچک یا بندهای گابیونی ب) سدهای کوچک یا بندهای خشکهچین، ج) سدهای کوچک یا بندهای سنگی- ملاتی و د) سدهای کوچک یا بندهای خاکی، 2- احداث دیوارهای حایل حاشیه آبراههها، 3- احداث سدهای کوچک یا بندهای مشبک نفوذپذیر (Permeable Dams) یا بندهای مشبک تنه و سرشاخهگیر
2- عملیات بیولوژیکی مانند نهالکاری، بذرکاری، بذرپاشی، کپهکاری، علوفهکاری، حفاظت و قرق است.
3- عملیات بیومکانیکی شامل احداث بانکت، تراسبندی و سکوبندی، فارو و بندهای چپری است.
4- اقدامات مدیریتی که قبل از، در حین و بعد از اجرای عملیات آبخیزداری انجام میشود شامل مجموعه تدابيري است كه موجب كاهش ميزان فرسايش خاك و كاهش خسارات سيل، لغزش زمین و كمآبي است.
از نظر حفظ، احيا و توليد منابع آب و خاك، مبارزه بيولوژيكي و مديريت قبل و حين آن، «پيشگيري» وقوع سیل و فرسايش و تخريب منابع آب و خاك بوده، مبارزه قبل از وقوع بيماري (يا مبارزه غيرمستقيم) است. اين نوع مديريت، منبعگرا بوده، استفاده بهينه و پايدار از منابع حوزه آبخيز را در نظر دارد (آنچه فردا درمان ميشود، امروز قابل پيشگيري است). ولي مبارزه مكانيكي و بيومكانيكي توأم با مديريت، «درمان» فرسايش بوجود آمده در حوزه آبخيز و جلوگيري از پيشرفت آن بوده، به عبارت ديگر مبارزه پس از ابتلا به بيماري (يا مبارزه مستقيم) است. اين نوع مديريت، مديريتي مسألهگرا بوده، دلايل بروز مشكل مانند سيل را در نظر دارد (آنچه امروز درمان ميشود، ديروز قابل پيشگيري بود.
روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران- ساری
نظر شما :