برگزاری هشتمین جشنواره قرق شکنی مراتع و کوچ عشایر استان مازندران

بسمه تعالی

برگزاری هشتمین جشنواره قرق شکنی مراتع و کوچ عشایر استان مازندران

جشنواره قرق شکنی مراتع و کوچ عشایر در سی امین روز اردیبهشت در سرخ آباد سوادکوه برگزار شد

به گزارش روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری ، جشنواره قرق شکنی مراتع و کوچ عشایر از ساعت 16 سی امین روز اردیبهشت در مرتع نیزه بن کبوتر اسطل سرخ آباد سوادکوه برگزار شد.

این مراسم با حضور مسئولین استانی و شهرستانی، جمعی از مرتعداران و بهره برداران و با مشارکت شرکت تعاونی مرتعداری حوزه سرخ آباد ، انجمن صنفی مرتعداران سوادکوه، اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سوادکوه و اداره امور عشایر مازندران در مرتع نیزه بن کبوتر اسطل سرخ آباد سوادکوه برگزار شد.
قرق به معناي بستن مراتع به روي دام هاست و قرق شکني نيز به باز شدن مراتع براي چراي دام ها گفته مي شود .قرق شکني از سنت هاي ديرينه دامداران در مازندران است که در مناطق ييلاقي و کوهستاني با برگزاري آئين هاي خاصي آغاز مي شود.مراتع مناطق ييلاقي همه ساله در فصل پائيز به منظور ايجاد تعادل بين ظرفيت مراتع و تعداد دام ها و همچنين حفظ پوشش گياهي ، بر روي دام ها بسته مي شود و پس از رشد کافي گياهان در اواخر ماه ارديبهشت يا اوايل خرداد گشوده مي شود.
زمان آغاز چراي دام ها در مناطق ييلاقي بر اساس پروانه چراي دامداران ، شرايط رويش گياهي منطقه و همچنين تغييرات جوي و آمادگي مراتع بنا به تشخيص اداره منابع طبيعي و هماهنگي با دامداران تعيين مي شود.
اگر چه تمامي مناطق مازندران از منتهي اليه غرب در رامسر گرفته تا آخرين نقطه شرق در گلوگاه ، داراي مناطق و مراتع ييلاقي خاص خود هستند ، ولي سنت قرق شکني در بسياري از اين مناطق طي دو سه دهه گذشته به فراموشي سپرده شده بود .
احياي اين سنت از اواخر دهه 80 در مناطقي از مرکز مازندران در دستور کار قرار گرفت و به نظر مي رسد با گذشت زمان در سال سرايت به ساير مناطق است .شهرستان سوادکوه در مرکز مازندران ، يکي از مهم ترين کانون هاي دامداري سنتي استان به شمار مي رود و به همين دليل نيز سنت قرق شکني در اين منطقه بيش از ساير مناطق در سال هاي اخير مورد توجه قرار گرفته است .

برای حفظ پوشش گیاهی و ارتقاء کمی و کیفی مراتع رعایت معیارها و ضوابط بهره برداری اصولی از آن ضروری است که بهره برداری از مراتع متناسب با تولید و رعایت ظرفیت مرتع می باشد.

ظرفیت مراتع یا ظرفیت چرا عبارت است از تعداد دامی که در مرتع مشخص در زمان معین می تواند چراکند بدون اینکه بر مقدار و کیفیت پوشش گیاهی و سایر موارد از قبیل آب و خاک خسارت وارد شودلذا بایستی به این نکته توجه نمود که ظرفیت مرتع دراثر بهره برداری و نوسانات اقلیمی سال های اخیر دستخوش تغییرات گردید لذا بطوری که در اثر بهره برداری بی رویه و بیش از اندازه و خشکسالی سال های اخیر از تولید علوفه و ظرفیت مراتع کاسته شده است.لذا برای تعیین زمان ورود دام به مرتع و جلوگیری از چرای زود رس بایستی به خصوصیات آب و هوایی ، خاکی، جغرافیایی و نوع گیاهان مرتع توجه نمود و بهترین زمان برای ورود دام به مرتع زمان آمادگی مرتع از نظر پوشش گیاهی و خاک می باشد یعنی وقتی که گیاهان به رشد مناسب رسیده باشند و خاک مرتع به دلیل رطوبت زیاد از تردد و لگدکوبی دام دچار آسیب نگردد.

فرماندار شهرستان سوادکوه در این مراسم گفت: لازم است ضمن آگاه کردن دامداران و کشاورزان به علم روز بهره برداری درست و اصولی از مراتع، آنها نیز از تک محصولی  بودن خود داری نمایند و فراوری محصولات،گیاهان دارویی و..را در برنامه کاری خود قرار دهند.

آقای عبدالجواد توحیدی افزود:برای آنکه در سبد اقتصادی عشایر و دامدار تاثیر گذار باشیم باید در تولید و فراوری بهداشتی محصولات و برند سازی آن به دامدار کمک کنیم ودر همین راستا اخیراً شرکت کاله نشست تفاهمی با استاندار محترم داشته اند همچنین تصمیم بر آن شده است تا جایگاه های جمع آوری شیر را مسیربندی نماییم تا به درستی به کارخانجات شیر منطقه تحویل داده شود.

ایشان خاطر نشان کرد:لازم است تا با برنامه ریزی درست و اصولی از منابع طبیعی و مراتع بهره برداری نماییم تا شاهد سیلهای خانمان برانداز و سیلاب های ویرانگر نباشیم.

معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری نیز در این مراسم گفت:ما در کشور و در شرایطی زندگی می کنیم که با مشکل آب و مسائل فرسایش مواجه ایم و حفظ مراتع باعث ماندگاري خاک و تداوم دامداري براي نسل هاي آينده خواهد شد.

مهندس اسماعیل مختارپور با اشاره به اینکه اولویت ما در مرتع ، حفظ مراتع است ، افزود: ما به هیچ گزینه ای غیر از حفظ خاک و تداوم دامداری و مرتعداری در سال های آتی فکر نمی کنیم.

ایشان افزود:  از برنامه های اداره کل توانمند ساختن دامداران و مرتعداران است و در این زمینه فعالیت های خوبی از طرف انجمن های صنفی، سازمان های مردم نهاد، بخش آموزش اداره کل صورت گرفته که نتایج مطلوبی را به دنبال داشته است و طي چند سال گذشته طرح هاي چند منظوره را براي مرتعداري لحاظ کرده ايم که با توجه به ظرفيت و قابليت ها در مراتع اجرا مي شود تا به دامدار فشار کمتري وارد شود.

مهندس مختارپور گفت: همه کارهایی که می خواهد در مرتع انجام شود مطابق برنامه مدونی تحت عنوان طرح مرتعداری است که در چند سال اخیر ما در طرح های مرتعداری را چند منظوره تهیه می کنیم و با توجه به ظرفیت مرتع و قابلت آن فاکتورهای دیگری را نیز می بینیم.

ایشان خاطر نشان کردآمارهای جهانی و کشور در ارتباط با فرسایش خاک نگران کننده است و تمام تلاش ما این است تا فشار دام بر مراتع را کاهش دهیم و اداره کل منابع طبیعی استان این آمادگی را دارد تا همکاری های لازم را با انجمن صنفی داشته باشد تا شاهد شرایط بهتر در مراتع باشیم.

رييس اداره منابع طبيعي و آبخيزداري سوادکوه در اين مراسم گفت: که قرق شکني در اين شهرستان از سال 89 با همت اين اداره ، انجمن صنفي و شرکت تعاوني مرتعداران احيا شد و از آن پس همه ساله برگزار مي شود.
در ادامه محمدرضا احمدي افزود : امسال بيش از چهار هزار هکتار از مراتع ييلاقي منطقه براي تعليف تابستاني دام هاي دامداران سنتي قرق شده بود .وي هدف از مراسم قرق شکني را رعايت حقوق عرفي مرتع و کاهش تخلفات اعلام کرد و گفت که امسال بيش از 96 درصد از دامداران بموقع وارد مرتع شده اند در حالي که در سال 90 تنها 30 درصد از دامداران از اين کار استقبال کرده بودند .
احمدي علت استقبال روز افزون دامداران در رعايت حقوق عرفي مرتع و پرهيز از تخلف را پا بر جا ماندن روند احياي سنت قرق شکني اعلام کرد .
وي با اظهار اين که در شهرستان سوادکوه بيش از 43 هزار هکتار مرتع وجود دارد ، گفت : در اين شهرستان يکهزار و 717 بهره بردار در قالب 6 شرکت تعاوني با يک انجمن صنفي مرتعداري مي کنند.احمدي همچنين به خشکسالي در مراتع و رعايت نکات فني تاکيد کرد و افزود : طرح تلفيقي و تشويقي را براي دامدار در نظر گرفته ايم تا دامدار علاوه بر دامداري به کشت گياهان دارويي هم بپردازد .
رئيس اداره امور عشايري جهاد کشاورزي مازندران هم در اين مراسم يکي از برنامه هاي مهم اين اداره را براي تقويت و کمک به معيشت دامداران ، گسترش گردشگري عشايري معرفي کرد و گفت : از دامداران مي خواهيم در منطقه اي که داراي استعداد گردشگري است ، با ارائه طرح ، در سامانه ` کارا ` ثبت نام کنند.
سامانه کارا با هدف ايجاد اشتغال فراگير در مناطق روستايي و عشاير و شهرهاي زير 10 هزار نفر از دي ماه سال گذشته آغاز به کار کرد و افرادي که داراي طرح هاي اشتغالزا باشند با ثبت نام در اين سامانه در کوتاه ترين مدت تسهيلات کم بهره دريافت مي کنند.
سيد صمد کاظمي گردشگري عشايري را يکي از شاخه هاي با اهميت گردشگري معرفي کرد و افزود : متقاضيان با ارائه طرح مي توانند از تسهيلات ارزان قيمت با سود ٦ درصد برخوردار شوند.وي گفت : گردشگري عشايري از طريق جذب توريست کمک مي کند تا دامدار بتواند محصولات خود را به فروش برساند .
رئيس اداره امور عشايري جهاد کشاورزي مازندران همچنين از دامداران خواست تا کشت گياهان دارويي را هم براي افزايش درآمد و تقويت معيشت خود در دستور کار قرار دهند .
وي با تاکيد بر اين که کشت گياهان دارويي مي تواند منبع درآمد زاي خوبي براي دامداران باشد ، همچنين از دامداران خواست تا نسبت به بهره گيري از بيمه عشايري هم اقدام کنند.کاظمي از استقبال اندک دامداران از بيمه عشايري انتقاد کرد و گفت که شرکت تعاوني امور عشايري بويژه در استان راه اندازي شده تا دامدار از اين بيمه که هيچ گونه محدوديت سني براي آن وجود ندارد ، استفاده کنند.

روابط عمومی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری